Hartzakje

Het hartzakje is een dun beschermend vliesje of zakje van het hart. Het moet het hart beschermen en het hart op zijn plaats houden. Het vliesje bestaat uit 2 laagjes, waar vloeistof tussen zit, zodat beide lagen over elkaar heen kunnen glijden.

Er kan na een hartoperatie vocht of bloed ophopen tussen beide laagjes. Het vocht of het bloed kan er dan voor zorgen dat het hart minder goed kan pompen. Daardoor kan het hart minder goed functioneren en moet het nog meer moeite doen om het bloed weggepompt te krijgen. Daarnaast kan het hart zich minder goed vullen, omdat de wanden door het vocht of het bloed ingedeukt worden. Er kan dus minder bloed het hart instromen, waardoor een deel van het bloed zich ophoopt in de onderste- of bovenste holle ader. Dit kan men zien aan een verhoogde druk van de halsaders (de centrale veneuze druk). Daarnaast kan er ook minder bloed het hart verlaten, waardoor de bloeddruk daalt in de slagaders. Het lichaam krijgt hierdoor minder zuurstof en voedingsstoffen. Als er niet snel gehandeld wordt, kan dit levensbedreigend worden.

Oorzaken van een harttamponade

• Na een hartoperatie
• Na een hartinfarct doordat er een scheur ontstaat in de wand van het hart
• Bij een ontsteking van het hart (pericarditis).
• Een bloeding in het hartzakje
• Na wonden/ beschadiging van het hart (bijvoorbeeld na een ongeluk, een schot- of steekwond).
• Bij sommige vormen van kanker
• Een te langzaam werkende schildklier (hypothyreoïdie)

Symptomen van een harttamponade

• Lage bloeddruk
• Bleke huidskleur
• Snelle hartslag
• Kortademigheid/ benauwdheid
• Extreme vermoeidheid
• Afname van de urineproductie
• Flauwvallen
• Transpireren/ zweten
• Pijn op de borst
• Uitstralende pijn naar de linkerarm, linkerschouder, de rug of de hals
• Misselijkheidsklachten of algehele malaise (je niet lekker voelen).
• Vochtophoping in de benen
• Vergrote lever
• Gestuwde halsaders
• Een angstig gevoel

Dianose stellen van een harttamponade

• De bloeddruk is laag.
• Een echo van het hart.
• Kijken of er sprake is van een verhoogde druk in de halsaders.
• Een foto van het hart en de longen (x- thorax).
• Een hartfilmpje.
• Soms een CT- scan.
• Pulsus paradoxus. Hierbij is er een verschil in de (systolische) bloeddruk bij het inademen.

Behandeling van een harttamponade

Als er niet snel ingegrepen wordt, stopt het hart uiteindelijk met het pompen. Dan ontstaat er een hartstilstand. Het is belangrijk dat je of je kind eerst stabiel is/ wordt. Er wordt extra vocht gegeven, zodat de bloeddruk in de slagaders toeneemt. Daarnaast is bloedonderzoek nodig om te kijken of de tamponade bijvoorbeeld ontstaan is door een bloeding of een infectie. Daarnaast wordt er een hart- longfoto gemaakt om te kijken of het hart groter is geworden. Ook wordt er een echo gemaakt om te kijken of er vocht in het hartzakje zit wat er niet hoort te zitten. Verder kijkt de arts naar de druk in de hals. Ook kan er wat zuurstof toegediend worden om de benauwdheid wat te verminderen.

Daarna is het noodzakelijk om het vocht of het bloed af te voeren, zodat het hart weer goed kan pompen. Dit wordt gedaan door een pericarddrain te plaatsen. Hierbij wordt het hartzakje aangeprikt en wordt er een dun slangetje (drain) achtergelaten in het hartzakje om het vocht of het bloed af te laten voeren. Hierdoor neemt de druk op het hart af en kan het hart weer normaal gaan functioneren. Soms is het niet mogelijk om het hartzakje aan te prikken, omdat het vocht op een lastig te bereiken plaats zit. Dan wordt je of je kind klaargemaakt voor een (spoed)operatie. Soms kunnen ze het hart via de onderzijde benaderen en soms moet het borstbeen weer helemaal geopend worden. Dat wordt op de operatiekamer bekeken. Bij stolsels helpt een drain niet en moet je sowieso geopereerd worden om de stolsels te verwijderen. Stolsels kunnen ontstaan doordat het bloed gestold is in het hartzakje. Als het vocht ontstaan is door een infectie, moet er ook antibiotica gegeven worden om de bacterie te doden, zodat het niet opnieuw ontstaat. Zowel bij het plaatsen van een pericarddrain als bij een operatie is het belangrijk dat het pericardvocht op kweek gezet wordt.

Na de behandeling van een harttamponade

Direct na het opheffen van de tamponade voel je of voelt je kind zich snel weer beter. Het hart kan weer normaal pompen en ondervindt geen hinder meer.